Malumbano Makali Kortini Kuhusu
Malumbano makali yalizuka kortini Oktoba 30, 2025, wakati wa uchunguzi wa kubaini kilichosababisha kifo cha mwanaharakati kijana Rex Masai — tukio lililotokea Juni 20, 2024, wakati wa maandamano ya vijana wa Gen Z waliokuwa wakipinga Sheria ya Fedha 2024/2025.
Zaidi ya watu 60 waliuawa na polisi katika maandamano hayo yaliyotikisa jiji la Nairobi na kuchochea mijadala mikali kuhusu uwajibikaji wa maafisa wa usalama na haki za binadamu nchini Kenya.
Malumbano Kortini: IPOA, DPP na NPS Wavurugana Kuhusu Ushahidi
Mbele ya Hakimu Mwandamizi Geoffrey Onsaringo, wanasheria wa Mamlaka Huru ya Uchunguzi wa Polisi (IPOA), Ofisi ya Mkurugenzi wa Mashtaka ya Umma (DPP) na Huduma ya Polisi (NPS) walikabiliana vikali.
Mjadala ulizuka kuhusu iwapo Naibu Inspekta Jenerali (DIG) Eliud Langat anapaswa kufika kortini kutoa ushahidi kuhusu barua yake kuhusu maandamano ya Gen Z.
Wakili wa IPOA alisisitiza kuwa Langat lazima afike kortini kueleza kutokuwapo kwa mpango wa kudhibiti maandamano, huku upande wa NPS ukipinga hoja hiyo, ukidai IPOA inajaribu kuficha ukweli.
“IPOA na DPP wanakataa kuwaita mashahidi 10 muhimu ambao tayari waliandikisha taarifa,” alidai wakili Moses Kipkogei wa NPS.
Mashahidi Muhimu na Ushahidi Uliosubiriwa Kortini
Mashahidi ambao bado hawajafika kortini ni pamoja na:
- George Ndikas, aliyekuwa na Rex Masai wakati wa tukio.
- Dkt. Lawrence Machira, aliyemwona Rex akiwa hai mara ya mwisho.
- Afisa wa DCI Tiberius Ekisa, anayehusishwa na uchunguzi wa awali.
IPOA pia ilikiri kuwepo kwa barua kutoka kwa DIG Langat kuhusu maandamano hayo — lakini barua hiyo haijawasilishwa kortini hadi sasa.
Mjadala huo mkali ulilazimisha hakimu kuahirisha kikao na kuagiza pande zote kuafikiana kuhusu mashahidi watakaofika kortini.
Uamuzi wa Mahakama na Hatua Zilizofuata
Baada ya majibizano yaliyodumu kwa zaidi ya dakika 30, pande zote zilifikia makubaliano:
- DIG Eliud Langat hatatakiwa kufika kortini.
- Badala yake, Doris Mugambi, aliyekuwa Naibu Kamanda wa Polisi Kaunti ya Nairobi, atafika kutoa ushahidi.
- Mashahidi 10 zaidi wataitwa kabla uchunguzi kufungwa rasmi.
Bi Mugambi ndiye aliyesimamia vikosi vya polisi vilivyokuwa vinadhibiti usalama wakati wa maandamano ya Gen Z — maandamano yaliyosababisha vifo vingi, ikiwemo kifo cha Rex Masai.
NPS Yakashifu DPP: “Tuelezeni Sababu za Kuchunguza Baada ya Saa 12”
Wakili wa NPS Moses Kipkogei alihoji hatua ya DPP kuagiza IPOA kuchunguza mauaji ya Rex Masai saa 12 baada ya tukio:
“Ni jambo la kutamausha DPP kufikiri Rex aliuawa na afisa wa polisi. Tunaomba DPP mwenyewe afike kortini kufafanua sababu hiyo,” alisema Bw. Kipkogei.
Upande wa NPS unadai uchunguzi wa DCI ungekuwa sahihi zaidi, ukitilia shaka uwepo wa ushawishi wa kisiasa ndani ya uchunguzi wa IPOA.
Pia Soma: Mume wangu amezoeana sana na mjakazi wetu! Ninawashuku – nifanye nini bila kuonekana mwenye wivu?
Familia ya Rex Masai Yazungumza: “Tunataka Haki, Siyo Ahadi”
Familia ya marehemu kupitia wakili wao ilieleza kuchoshwa na ucheleweshaji wa uchunguzi ambao sasa umechukua zaidi ya miezi 12 bila kufungwa.
“Kila siku tunasikia ahadi mpya, lakini hakuna hatua. Tunataka ukweli ujulikane,” alisema jamaa wa karibu wa familia hiyo.
Mashirika ya haki za binadamu kama Amnesty International Kenya na Haki Africa yameongeza mashinikizo kwa serikali kutoa majibu ya wazi kuhusu mauaji hayo na kuhakikisha uwajibikaji wa polisi.
Video Mpya na Ushahidi wa CCTV Wavujishwa
Kulingana na ripoti za hivi karibuni, video mpya ya tukio la kifo cha Rex Masai imesambaa mitandaoni, ikionyesha vurugu kati ya polisi na waandamanaji katika eneo la Central Business District (CBD) Nairobi.
CCTV kutoka jengo moja karibu na Kimathi Street inadaiwa kurekodi tukio hilo, ingawa haijawasilishwa rasmi kortini.
Athari za Kifo cha Rex Masai kwa Maandamano ya Vijana
Kifo cha Rex Masai kimekuwa ishara ya harakati za vijana nchini Kenya kupigania:
- Uwajibikaji wa serikali
- Uwazi katika matumizi ya fedha za umma
- Haki za binadamu na uhuru wa kuandamana
Vuguvugu la Gen Z Movement limeendelea kutumia mitandao ya kijamii kudai haki na kueneza ujumbe wa amani, likiibua maswali muhimu:
Je, haki kwa Rex Masai itapatikana?
Maoni ya Wachambuzi: Uchunguzi Unapaswa Kuwa Wazi
Wachambuzi wa masuala ya sheria wanasema:
- Uwajibikaji wa maafisa wa usalama ni msingi wa haki.
- Transparency katika uchunguzi wa vifo vinavyohusiana na maandamano ni muhimu kurejesha imani kwa wananchi.
- Muda wa miezi 12 bila matokeo ni kinyume na kanuni za haki za kimataifa.
Hitimisho: Wito wa Uwajibikaji na Uwazi
Uchunguzi wa kifo cha Rex Masai unazidi kufichua migongano ya kisheria na kisiasa kati ya taasisi za usalama na haki.
Watetezi wa haki wanasema haki lazima isiwe hadithi ya muda mrefu, bali matokeo ya kweli yanayoonekana.
Toa Maoni Yako
Unadhani ni nani anayeficha ukweli kuhusu kifo cha Rex Masai?