Serikali Yapiga Marufuku Masomo ya Ziada Wakati wa Likizo ya Disemba

Serikali ya Kenya kupitia Wizara ya Elimu imetoa agizo kali ikipiga marufuku masomo ya ziada wakati wa likizo ya Disemba. Tangazo hili limejiri siku chache tu baada ya shule kadhaa nchini kuwataka wazazi kuwaleta wanafunzi darasani wiki ijayo, mara baada ya mitihani ya kitaifa ya KPSEA na KJSEA kumalizika.

Waziri wa Elimu, Bw. Julius Ogamba, alisema hatua hiyo inalenga kuhakikisha wanafunzi wanapata muda wa mapumziko, kuimarisha afya ya akili, na kuruhusu familia kutumia muda pamoja baada ya mwaka wa masomo mrefu.

“Ni kinyume cha sheria kufanya masomo ya ziada baada ya shule kufungwa. Tutatoa onyo rasmi kwa shule zote,” alisema Bw. Ogamba wakati wa mahojiano na Taifa Leo Dijitali.

Maelezo Kamili Kuhusu Marufuku Hii ya Masomo ya Ziada

1. Tangazo Rasmi la Wizara ya Elimu

Wizara imesema shule zote—za umahilik na binafsi—hazitaruhusiwa kuendelea na masomo yoyote baada ya kufungwa kwa muhula wa mwisho wa mwaka.

Maafisa wa elimu katika kaunti zote wameagizwa kufanya ukaguzi wa ghafla ili kuhakikisha agizo hilo linatekelezwa kikamilifu.

“Maafisa wetu watashirikiana na Wizara ya Usalama wa Ndani kuhakikisha shule zinazokaidi zinachukuliwa hatua,” aliongeza Waziri Ogamba.

2. Malalamiko Kutoka Kwa Wazazi na Muungano wa Wazazi Nchini (NPA)

Wiki iliyopita, Muungano wa Wazazi Nchini (NPA) ulionya kuhusu shule kadhaa zilizotuma barua kwa wazazi, zikiwataka kulipa ada za masomo ya ziada.

Mwenyekiti wa NPA, Bw. Silas Obuhatsa, alisema wazazi wamepokea ujumbe wa kuwaleta watoto wao shuleni mara tu mitihani ya kitaifa inapokamilika, kinyume na ratiba ya shule ya 2025 Kenya.

“Baadhi ya shule zimeamua kutofunga kabisa. Wazazi wameambiwa walete watoto Gredi ya 1 hadi 9 wiki ijayo. Hii ni tamaa ya walimu na ukiukaji wa kalenda ya elimu,” alisema Bw. Obuhatsa.

3. Wabunge Wapaza Sauti: “Shule zikikaidi, zichukuliwe hatua kali”

Wiki mbili zilizopita, wabunge walimtaka Waziri Ogamba kuhakikisha maagizo haya yanatekelezwa kwa uthabiti, kufuatia malalamiko kwamba baadhi ya wanafunzi—hata wenye umri wa miaka saba—wanafika shuleni saa kumi alfajiri.

Bi. Dorice Donya, Mwakilishi wa Wanawake wa Kaunti ya Kisii, aliitaka wizara kushirikiana na polisi kuhakikisha wazazi na shule wanafuata kalenda rasmi ya elimu.

“Tuchukue hatua kali kwa shule zinazolazimisha wanafunzi kuhudhuria masomo wakati wa likizo,” alisema Donya.

Ratiba Rasmi ya Likizo ya Disemba 2025

Kulingana na kalenda ya elimu Kenya 2025, shule zote zitafungwa kuanzia Novemba 4 hadi Januari 6, 2026.
Muda huu unapaswa kutumika kwa:

Mapumziko ya wanafunzi na walimu
Ukarabati wa miundombinu ya shule
Tathmini ya maendeleo ya wanafunzi
Kujiandaa kwa muhula wa kwanza wa 2026

Kwa Nini Likizo ya Disemba Ni Muhimu kwa Wanafunzi

Wataalamu wa elimu wanasema kupumzika ni sehemu muhimu ya mchakato wa kujifunza.
Athari za kufundisha wakati wa likizo ni pamoja na:

Uchovu wa akili na mwili kwa wanafunzi
Upungufu wa ari ya kujifunza mwaka unaofuata
Migongano kati ya wazazi na walimu kuhusu ada za ziada
Ukiukaji wa kanuni mpya za elimu Kenya

Waziri wa Elimu Atoa Onyo Kali kwa Walimu na Wakuu wa Shule

Wizara imeonya kwamba walimu wakuu na wamiliki wa shule binafsi watakaokiuka marufuku hii watapoteza leseni au kusimamishwa kazi.

Shule zinazokaidi maagizo zinaweza kukabiliwa na adhabu zifuatazo:

Kufutiwa usajili na TSC
Faini au kushtakiwa kwa ukiukaji wa sheria za elimu
Kuorodheshwa kwenye ripoti ya ukaguzi wa Wizara ya Elimu Kenya

Takwimu na Uhalisia wa Utekelezaji

78% ya wazazi waliohojiwa na Kenya Education Forum walikubaliana na marufuku hii.
65% walisema masomo ya ziada huongeza mzigo wa kifedha kwa familia.
82% ya walimu walithibitisha wanafunzi wanahitaji muda wa mapumziko ili kuongeza ubunifu na umakini.

Maoni ya Umma: Je, Shule Binafsi Zitaruhusiwa Masomo ya Ziada?

Waziri Ogamba alifafanua kuwa hakuna shule binafsi wala ya serikali itakayoruhusiwa kuvunja kalenda rasmi ya elimu.
Hata hivyo, shule zinaweza kuandaa kambi za michezo, sanaa, au ujuzi wa ubunifu, ilimradi si masomo ya kitaaluma.

Pia Soma: POLISI Changamwe Wakamatwa Watu 27 Kanisani Wanaohusishwa na Itikadi Kali

Hitimisho: Serikali Yazidi Kusimamia Elimu Bora Kenya

Agizo hili linaonyesha dhamira ya serikali ya kuhakikisha elimu bora Kenya kwa kufuata CBC na kanuni mpya za elimu.
Wizara ya Elimu Kenya inaendelea kuimarisha ufuatiliaji wa shule binafsi na kuhakikisha wanafunzi wanapata muda wa mapumziko wanaoustahili.

Wito Kwa Wazazi na Walimu

Wazazi wanahimizwa:

Kutoa ushirikiano kwa wizara
Kutoa taarifa kuhusu shule zinazovunja amri hii
Kuhakikisha watoto wanapata muda wa kutosha wa kupumzika

Walimu wanapaswa:

Kuheshimu kalenda ya elimu
Kuepuka tamaa ya kibiashara
Kuweka mbele maslahi ya wanafunzi

CTA: Toa Maoni Yako!

Je, unakubaliana na marufuku hii ya serikali kuhusu masomo ya ziada wakati wa likizo ya Disemba?