WAZIRI MKUU Majaliwa
Tanzania Yaendelea Kuwa Kielelezo Cha Ujumuishi wa Kijamii
Waziri Mkuu Kassim Majaliwa ametangaza kuwa Rais Dkt. Samia Suluhu Hassan yupo tayari kuendeleza hatua kubwa zaidi katika kuboresha maisha ya watu wenye ulemavu nchini Tanzania. Kauli hii imetolewa Oktoba 11, 2025, wakati wa hafla ya kupokea tuzo aliyokabidhiwa kwa niaba ya Rais Samia na taasisi ya Foundation for Disabilities Hope (FDH) jijini Dar es Salaam.
Majaliwa alisisitiza kuwa dhamira ya Serikali ni kuhakikisha kuwa watu wenye ulemavu wanapata fursa sawa katika ajira, elimu, na uchumi — hatua inayodhihirisha uongozi jumuishi wa Serikali ya Awamu ya Sita chini ya Rais Samia.
Tuzo Ya Heshima Kwa Rais Samia: Kielelezo Cha Uongozi Jumuishi
Tuzo iliyotolewa na FDH inatambua mchango wa Rais Dkt. Samia katika:
- Kuimarisha ustawi wa watu wenye ulemavu.
- Kuwezesha ajira na ushiriki wa kijamii.
- Kujenga mifumo endelevu ya kujumuisha makundi maalum kwenye ajenda ya maendeleo ya taifa.
“Rais wetu anataka kuona watu wenye ulemavu wanafanya mambo kwa uhuru mkubwa. Amenihakikishia kuwa yupo tayari kuendelea kufanya mambo mengi zaidi kwa jamii hii,” alisema Waziri Mkuu Majaliwa.
Hatua Kubwa Zilizopigwa Chini ya Serikali ya Rais Samia
Serikali ya Awamu ya Sita imeonyesha matokeo halisi kupitia miradi na afua mbalimbali zinazolenga uwezeshaji wa watu wenye ulemavu.
Miongoni mwa mafanikio hayo ni:
1 Kufufua Mfuko wa Taifa kwa Watu Wenye Ulemavu
- Ulianzishwa mwaka 2010 lakini haukuwa na ufanisi hadi mwaka 2022.
- Serikali imetoa TSh 2.1 bilioni kufufua mfuko huo.
- Vyama vya watu wenye ulemavu na SHIVYAWATA vimenufaika kwa ruzuku ya zaidi ya TSh 408 milioni.
2 Msaada wa Vifaa Vya Kielimu kwa Wanafunzi Wenye Mahitaji Maalum
- Serikali imetumia TSh 8 bilioni kununua vifaa visaidizi kwa wanafunzi wenye ulemavu wa kuona, kusikia, na ualbino.
- Vifaa hivyo vinajumuisha mashine za Braille, kompyuta, na vifaa vya michezo maalum.
3 Mikopo na Uwezeshaji Kiuchumi
- Halmashauri nchini zimetoa TSh 16.4 bilioni (asilimia 2 ya mapato ya ndani) kusaidia vikundi na watu binafsi wenye ulemavu.
- Malengo: kuwajengea uwezo wa kifedha na kupunguza utegemezi.
Ajira Zaidi ya 1,200 Kwa Wenye Ulemavu: Ufanisi wa Kisera
Kwa mujibu wa Waziri Ridhiwani Kikwete, zaidi ya watu 1,213 wenye ulemavu wameajiriwa serikalini katika sekta za afya, elimu, lishe, na maendeleo ya jamii tangu mwaka 2021.
Hii inaonyesha utekelezaji wa sera ya Serikali kuhusu haki na usawa katika ajira.
Aidha, Serikali imetoa TSh 61 milioni kwa Kiwanda cha KCMC Moshi kuzalisha mafuta ya kinga ya saratani ya ngozi kwa watu wenye ualbino — yanayotolewa bila malipo katika vituo vya afya vya Serikali.
Pia Soma: Mosiria Akemea Wakenya kwa Kukosa Utu na Huruma – “Tumegeuka Watu Wasiokuwa na Moyo”
Jamii Yenye Ulemavu Yapaza Sauti Za Shukrani
Mkurugenzi wa FDH, Michael Selali, alisema kuwa jamii ya watu wenye ulemavu inatambua kazi kubwa inayofanywa na Rais Samia:
“Tumeshuhudia Serikali ya Awamu ya Sita ikiwa ni Serikali jumuishi. Fedha zilizotolewa zimewanufaisha wengi, na tunamuombea Rais wetu aendelee na moyo huo wa upendo.”
Vilevile, Katibu Mkuu wa SHIVYAWATA, Jonas Lubago, alisisitiza kuwa awamu ya sita imeleta mageuzi ya kimfumo yanayowezesha utambuzi bora wa watu wenye ualbino na upatikanaji wa huduma stahiki kwao.
Ajenda ya Maendeleo Tanzania: Kila Mtanzania Anahesabika
Kupitia sera ya ujumuishi, Rais Samia Suluhu Hassan anaendeleza dhana ya Inclusive Development in Tanzania — kuhakikisha kila mwananchi, bila kujali hali yake, anashiriki kikamilifu kwenye maendeleo ya taifa.
Serikali imeunganisha programu kama:
- Mfuko wa Jenga na Samia, unaosaidia vikundi vya kijamii ikiwemo wenye ulemavu.
- Mikakati ya uboreshaji wa elimu jumuishi katika shule zote za umma.
- Mifumo ya takwimu za kitaifa kwa ajili ya kutambua idadi na mahitaji halisi ya watu wenye ulemavu.

Athari za Kimaendeleo: Tija ya Uongozi wa Rais Samia
| Kigezo cha Maendeleo | Kabla ya 2021 | 2021–2025 (Serikali ya Rais Samia) |
| Ajira za Wenye Ulemavu | <500 | 1,213+ |
| Mfuko wa Wenye Ulemavu | Uliokuwa umesimama | Umefufuliwa na kupewa TSh 2.1B |
| Ruzuku kwa Vyama | Hakuna | TSh 408M zimetolewa |
| Vifaa vya Kielimu | Upungufu Mkubwa | TSh 8B zimetolewa |
| Mikopo ya Halmashauri | Haikutolewa | TSh 16.4B zimetolewa |
Kwa Nini Hatua Hizi Ni Muhimu Kwa Tanzania
- Kuimarisha haki za binadamu na usawa wa kijinsia.
- Kupunguza umasikini kwa makundi maalum.
- Kujenga taifa jumuishi, lenye ushirikiano wa kijamii.
- Kuongeza tija ya kiuchumi kupitia ushiriki wa watu wenye ulemavu katika sekta za uzalishaji.
Maswali Yanayoulizwa Sana (FAQs)
Je, Serikali inaendelea kutoa mikopo kwa wenye ulemavu?
Ndiyo. Halmashauri zote zimeelekezwa kutenga asilimia 2 ya mapato yake ya ndani kwa ajili ya wenye ulemavu.
Wapi mtu mwenye ulemavu anaweza kupata msaada wa vifaa vya kielimu?
Kupitia shule za umma, taasisi za elimu maalum, au maombi rasmi kwa wizara husika.
Je, mafuta ya kinga kwa watu wenye ualbino yanapatikana bure?
Ndiyo. Yanatolewa bure kupitia Bohari Kuu ya Dawa (MSD) katika vituo vya afya vya Serikali.
Tanzania Inayoongozwa Na Ujumuishi
Kauli ya Waziri Mkuu Majaliwa ni uthibitisho kuwa Serikali ya Rais Dkt. Samia Suluhu Hassan imeweka msingi imara wa maendeleo jumuishi. Watu wenye ulemavu hawataachwa nyuma katika safari ya Tanzania kuelekea uchumi wa kati na ustawi wa kijamii.